España afástase do cumprimento dos seus obxectivos de redución de bolsas dun só uso , Amigos da Terra insiste en que a única vía de conseguilo é prohibir a súa distribución gratuíta.

Esta semana coñeceuse que algunhas das iniciativas postas en marcha polas grandes distribuidoras para reducir as bolsas dun só uso non seguen adiante por motivos comerciais. Demóstrase unha vez máis que os acordos voluntarios non son suficientes para conseguir obxectivos ambientais.

O Ministerio de Medio Ambiente e Medio Rural e Mariño expuxo no seu Plan Nacional Integrado de Residuos a redución do 50% das bolsas dun só uso distribuídas en España para finais de 2010. Para conseguir este obxectivo, as grandes empresas distribuidoras ofreceron a súa colaboración para evitar así unha lexislación vinculante.

Con todo, a seis meses de cumprirse o prazo marcado, e debido a que as medidas ambientais non sempre teñen bos resultados comerciais, algunhas das iniciativas dunha das máis importantes empresas de distribución, como a de cobrar as bolsas ao final da liña de caixa, estanse eliminando, impedindo deste xeito a consecución dos obxectivos marcados.

Amigos da Terra solicitou fai un ano que se tomasen medidas lexislativas de redución de bolsas dun só uso, xa que está demostrado que os acordos voluntarios non funcionan. Segundo María Durán, responsable da área de residuos de Amigos da Terra: "Existen moitos casos que proban que contar coa boa vontade das empresas non é suficiente". O caso de Irlanda é moi ilustrativo: alcanzouse tan só unha redución do 5 % das bolsas distribuídas con acordos voluntarios, e en cambio unha redución do 95 % mediante a imposición dunha taxa de 20 céntimos por bolsa. Con todo, en España, ata o momento, nunca se deu un paso máis aló dos acordos voluntarios con empresas.

Doutra banda, as medidas tomadas por algunhas destas distribuidoras non só non solucionan o problema, senón que poden crear problemas adicionais. A distribución gratuíta ou moi económica de bolsas biodegradables traslada a demanda de recursos naturais para a fabricación das bolsas do petróleo a cultivos de millo e pataca. Nun mundo onde os recursos naturais (incluídos as terras de cultivo) serán cada vez máis escasos (1), a sustentabilidade pasa por unha redución en termos absolutos do uso de recursos e non pola substitución duns por outros. A isto engádense os impactos inherentes ao modelo de agricultura industrial - que chega ao seu paroxismo cultivando pataca para fabricar plástico - como a extensión dos monocultivos, o emprego abusivo de produtos químicos ou a introdución de transxénicos, que pon en perigo a biodiversidade tanto agraria como silvestre, provocan contaminacións, desprazan cultivos para alimentación e ameazan a soberanía alimentaria.

A única opción realmente ecolóxica é o emprego de alternativas de transporte reutilizables, como bolsas de tea, carriños, cestas, capazos ou caixas, entre outras. E a pesar de que cada vez hai máis persoas e colectivos concienciados co uso destes medios (o que queda reflectido no número de adhesións á campaña Zona Libre de Bolsas de Amigos da Terra (2)), é necesario que o Goberno estableza medidas lexislativas vinculantes, e non deixe en mans das empresas o cambio de actitude, xa que está demostrado amplamente que estas sempre anteporán os intereses comerciais ante os beneficios ambientais.


Notas:
(1) http://www.foeeurope.org/publications/2009/Overconsumption_Sep09.pdf
(2) Campaña Zona Libre de Bolsa de Amigos da Terra